Minette Walters – “Fox Evil”

Wydawnictwo: PAN BOOKS

Londyn 2003

W jednej z bajek Ezopa Lew, Lis i Osioł zawarli umowę, aby pomóc sobie wzajemnie w rywalizacji. Po zabezpieczeniu sporych rozmiarów łupu, Lew, wracając z lasu zwrócił się z prośbą do Osła, aby ten podzielił należną mu część pomiędzy wszystkich. Tak więc Osioł bardzo starannie rozdzielił swoją zdobycz na trzy równe części i pokornie poprosił pozostałych o to, aby poszli jego śladem. Wtedy Lew wpadł we wściekłość i pożarł Osła. Potem zwrócił się do Lisa, aby oddać mu przysługę w kwestii podziału łupu. Lis zebrał w jeden stos wszystko to, co zabił na polowaniu, dla siebie pozostawiając jedynie najmniejszą cześć. Wówczas Lew rzekł: „Mój drogi towarzyszu, kto nauczył cię dokonywać tak wspaniałego podziału? Jest dokonały pod każdym względem? Lis odpowiedział: „Nauczyłem się tego od Osła, będąc świadkiem jego fatalnego losu.” A zatem, jaki morał wynika z tej bajki? Otóż, szczęśliwy ten, kto uczy się na błędach innych.

Dlaczego wspomniałam właśnie o tej bajce Ezopa? Ponieważ to ona stanowi myśl przewodnią powieści Minette Walters. Zacznijmy jednak od początku. Kilka razy w tygodniu w środku nocy w Shenstead Manor House dzwoni telefon. W domu mieszka podstarzały emerytowany pułkownik James Lockyer-Fox. W słuchawce mężczyzna nie słyszy nic poza głębokim oddychaniem. Z kolei niekiedy jest to cała litania oskarżeń o to, jak to niby miał zabić swoją żonę Ailsę, która zamarzła na śmierć w ogrodzie, po tym, jak ten rzekomo zamknął drzwi od domu. Pomimo że pułkownik został oczyszczony z jakichkolwiek zarzutów, ktoś z wyraźną niechęcią odnosi się do niego. Poza tym pozostawia na jego posesji zmasakrowane ciała lisów i psa. Możliwe, że jest to dzieło włóczęgów upominających się o swoje prawa, którym przewodzi okrutny Fox mieszkający w miasteczku na dziko. Dodatkowo mężczyzna wysuwa jakieś niezrozumiałe roszczenia wobec starego pułkownika.

Oprócz powyższego James Lockyer-Fox i jego zmarła żona budzili także wrogość u kilku miejscowych kobiet, które czuły się odrzucone nie tylko przez starsze małżeństwo, ale też przez ich gospodynię, którą oskarżyły o kradzież. Do tego wszystkiego dochodzą jeszcze dzieci pułkownika: syn Leo, który żyje, jak chce, nie bacząc na innych, oraz rozwiązła córka Elizabeth. Istnieje zatem możliwość, że obydwoje pragną zemścić się na ojcu, co sprawia, że James czuje się coraz bardziej przygnębiony. Niemniej, w otoczeniu pułkownika jest ktoś, kto może mu pomóc. To adwokat Mark Ankerton. Pułkownik zleca mu odnalezienie nieślubnego dziecka Elizabeth. Kobieta wiele lat wcześniej była zmuszona oddać nowo narodzoną córkę do adopcji. Niestety, nagłe pojawienie się Nancy Smith, która obecnie pracuje w armii tylko pogarsza sytuację. Fakt ujawnienia się wnuczki pułkownika rodzi nowe problemy. Pojawiają się nawet pogłoski o kazirodztwie. Czy zatem stary James Lockyer-Fox jest winien zarzucanych mu czynów? Czy faktycznie dopuścił się okrutnej zbrodni na swojej żonie? Czy kiedyś łączyły go kazirodcze relacje z własną córką? Jaka w tym wszystkim jest rola okrutnego Foxa – mężczyzny z brzytwą w jednej kieszeni i młotkiem w drugiej?

Twórczość Minette Walters poznałam przy okazji lektury jej innej książki – The Dark Room. Tamten thriller wywarł na mnie naprawdę pozytywne wrażenie, więc sięgnęłam po kolejną powieść Autorki. Tym razem również się nie zawiodłam. Prawdę powiedziawszy w tym przypadku zasadniczym problemem jest przemoc w rodzinie, a właściwie znęcanie się ojca nad dziesięcioletnim synem. Myślę, że czytelnicy długo po zakończeniu lektury będą jeszcze pamiętać zachowanie małego chłopca o imieniu Wolfie. Nie bez znaczenia jest tutaj również postępowanie dorosłego syna Jamesa Lockyer-Foxa, który jest hazardzistą. W dodatku te groźby lokalnej społeczności wysuwane w kierunku osoby pułkownika. Czy naprawdę ludzie są zdolni je zrealizować? Czy James Lockyer-Fox może czuć się bezpieczny we własnym domu? A może któregoś dnia odbędzie się na nim samosąd i kara śmierci zostanie wykonana? Dlaczego ludzie tak bardzo go nienawidzą? Czyżby to z powodu majątku, jaki posiada?

Podobnie jak w przypadku The Dark Room, tutaj również występuje cała galeria postaci, które można analizować pod kątem psychologicznym. Rolę pierwszoplanową odgrywa w powieści przede wszystkim okrucieństwo. Ci, którzy są prześladowani stają w pewnym momencie na krawędzi własnej wytrzymałości i tylko jeden krok dzieli ich od skoku w dół. W dodatku jest jeszcze Nancy Smith, która przez dwadzieścia osiem lat swojego życia, czyli od urodzenia, żyła w domu, w którym nie działa jej się żadna krzywda. Została żołnierzem i swoją pracę wykonuje z pasją. Jest odważna i w gruncie rzeczy nie wie co, to strach. Niemniej, zjawiając się w Shenstead Village, natychmiast poznaje zupełnie inne oblicze życia. Nawet dla niej – silnej kobiety – jest to niewyobrażalne. Emocje, które zaczynają jej towarzyszyć sprawiają, że czuje się słaba, a jej życie w pewnym momencie znajdzie się w ogromnym niebezpieczeństwie, a tego przecież w ogóle się nie spodziewała, godząc się na kontakt ze swoim biologicznym dziadkiem. Na szczęście tuż obok jest Mark Ankerton. Bez niego byłoby naprawdę trudno.

Minette Walters bardzo sprytnie wymyśliła tytuł swojej powieści. Otóż tytułowy „lis” łączy ze sobą kilka wątków. Tak naprawdę nie wiadomo do końca, kto jest winny tych wszystkich przestępstw. Zakończenie zaskakuje, ale też stanowi pewną pociechę dla tych, którzy z poszczególnymi bohaterami sympatyzowali podczas zgłębiania poszczególnych etapów fabuły. Ta rywalizacja, o której wspomniałam przybliżając na początku treść bajki Ezopa, jest w tej powieści bardzo wyraźna. Oczywiście, jak zawsze, rzecz dotyczy kwestii majątkowych. Dla dużych pieniędzy człowiek jest w stanie posunąć się do naprawdę makabrycznych czynów. Autorka porusza także kwestię obrońców zwierząt.

Myślę, że ta powieść jest doskonała dla wszystkich, którzy lubią mocne thrillery z szeroko rozbudowanym wątkiem psychologicznym. Dla niektórych polskich czytelników jedynym utrudnieniem może być bariera językowa, ponieważ jak do tej pory powieści nie wydano w polskim przekładzie. Jest dostępna jedynie w wersji oryginalnej.

Minette Walters – “The Dark Room”

Wydawnictwo: PAN BOOKS

Londyn 1995

Minette Walters to brytyjska pisarka, o której mówi się, że spod jej pióra wychodzą doskonałe kryminały i thrillery. W Polsce Autorka znana jest przede wszystkim z takich powieści, jak Zły dotyk, Echo, Wędzidło sekutnicy, Rzeźbiarka czy Lodownia. The Dark Room to książka, która swoją premierę miała prawie dwadzieścia lat temu, jednak nie doczekała się jak dotąd polskiego wydania. Fabuła powieści zawiera w sobie ogromny ładunek psychologiczny. Można więc śmiało stwierdzić, że jest to thriller/dramat psychologiczny, który trzyma w napięciu już od pierwszej strony, natomiast czytelnik wraz z główną bohaterką próbuje dojść prawdy, która w końcu okaże się niezwykle zaskakująca.

O czym zatem traktuje ta książka? Generalnie o tak zwanej amnezji wstecznej, która polega na utracie pamięci w odniesieniu do wydarzeń, których dana osoba była świadkiem tuż przed urazem, a które wywołały u niej amnezję. To właśnie na tę przypadłość cierpi główna bohaterka The Dark Room – Jane Kingsley, zwana po prostu Jinx. Kobieta jest nie tylko znanym fotografem działu mody, ale przede wszystkim córką milionera i to głównie ten fakt czyni z niej sławną osobę. Wydaje się, że pochodzenie i status społeczny jest dla niej przekleństwem. Kiedy była małą dziewczynką, straciła matkę. Po jakimś czasie ojciec ponownie się ożenił, lecz Jane raczej nie pokochała swojej macochy. Z nową żoną Adam Kingsley spłodził jeszcze dwóch synów. Relacji pomiędzy przyrodnim rodzeństwem a Jinx również nie można zaliczyć do udanych.

Pewnego letniego dnia 1994 roku trzydziestoczteroletnia Jane budzi się w klinice psychiatrycznej i tak naprawdę nie ma pojęcia, co się z nią dzieje. Niczego nie pamięta. Ci, którzy mają z nią kontakt twierdzą, że próbowała popełnić samobójstwo, a jej roztrzaskany samochód został znaleziony na lotnisku, które od dawna nie było używane. Nie wiadomo, w jaki sposób Jane udało się wydostać z samochodu. Oczywiście policja ma swoje przypuszczenia. Natomiast Jane nie wie nic. I skąd ten alkohol? Przecież ona w ogóle nie pije!

Po jakimś czasie zostają odnalezione zmasakrowane zwłoki narzeczonego Jane i jej przyjaciółki. Okazuje się, że Leo Wallander tuż przed wypadkiem Jane, zerwał z nią zaręczyny, oświadczając, że żeni się z Meg Harris – wieloletnią przyjaciółką Jinx. Dlaczego tak się stało? Czy to rozwścieczona i upokorzona Jane dokonała tak brutalnej zbrodni, a potem faktycznie próbowała popełnić samobójstwo? Niestety, Jinx nie pamięta niczego, co działo się dwa tygodnie przed tymi tragicznymi wydarzeniami. Niemniej, nie rozumie, dlaczego w jej głowie wciąż tłucze się jedna myśl: Meg była zwykłą dziwką! O co tutaj chodzi? Może Jane tylko udaje amnezję, aby uniknąć kary za podwójne morderstwo? W dodatku policja odkrywa też inne wydarzenia, które miały miejsce w życiu panny Kingsley wiele lat wcześniej. Czy wtedy również zamordowała, tylko jakimś szczęśliwym trafem udało jej się wykręcić od poniesienia kary? Kim tak naprawdę jest Jane Kingsley? Kim są jej bliscy? Czy za ogromne pieniądze rzeczywiście można wszystko kupić? Nawet uniewinnienie?

W powrocie do zdrowia i wyjaśnieniu całej sprawy będzie pomagał Jane doktor Alan Protheroe, który zarazem jest dyrektorem kliniki. Czy zatem uda mu się dotrzeć do świadomości Jane na tyle, aby ta w końcu przypomniała sobie, co stało się w dniach poprzedzających tragiczne wydarzenia? A może to, co obydwoje przypadkiem odkryją już na zawsze odmieni ich życie? Jak zachowa się Jinx w obliczu rzeczywistości, którą wyparła z pamięci? Czy lekarzowi również grozi niebezpieczeństwo z powodu zgłębiania psychiki swojej pacjentki i odkrywania coraz to nowych informacji?

W 1999 roku na podstawie powieści
powstał miniserial w reżyserii 
Grahama Theakstona.
W rolach głównych występują: 
Dervla Kirwan & James Wilby.

The Dark Room to naprawdę doskonała powieść z dreszczykiem. Nie wiem, skąd to się bierze, ale praktycznie zawsze, kiedy czytam książkę, która nie ukazała się w polskim tłumaczeniu, okazuje się, że powieść jest rewelacyjna. Za każdym razem żałuję, że nikt w naszym kraju nie zauważył tejże książki i nie zakupił do niej praw, aby również polscy czytelnicy mogli cieszyć się tą lekturą. No cóż, tych książek jest tak dużo, że faktycznie nie sposób wszystkich zauważyć. Ale z drugiej strony Minette Walters nie jest przecież w naszym kraju anonimowa, więc wciąż istnieje szansa na to, że być może kiedyś The Dark Room pojawi się również w polskim przekładzie. Póki co pozostaje czytać jedynie w oryginale.

Pomimo że powieść nie należy do najkrótszych, czyta się ją bardzo szybko. The Dark Room to pierwsza książka autorstwa Minette Walters, jaką przeczytałam. Zauważyłam, że Autorka doskonale łączy w niej kwestię morderstwa z klimatem, który je otacza. Atmosfera jest naprawdę mroczna, zaś główna bohaterka w pewnej chwili zmuszona jest do przekroczenia granicy strachu związanego zarówno ze zdradą, jak i makabrycznym morderstwem. Wszystkie zbrodnie, które łączą się w mniejszym lub większym stopniu z osobą Jane Kingsley mają jeden wspólny mianownik. Tylko czy tenże mianownik naprawdę będzie w stanie naprowadzić śledczych na trop prawdziwego mordercy?

Aby wyeliminować szereg podejrzeń, które wiszą nad głową Jinx, kobieta musi podejmować wiele działań, by móc udowodnić ostatecznie swoją niewinność. Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że akcja powieści skupiona jest tylko i wyłącznie na głównej bohaterce, lecz tak naprawdę jest wręcz odwrotnie. W toku śledztwa policja dociera też do innych osób, które zdaniem śledczych mogą w znacznym stopniu pomóc w odnalezieniu sprawcy. Tak więc każdy może być winny, nie tylko Jane. Podczas lektury czytelnik ma wrażenie, jak gdyby ta obfitość postaci płynęła z prądem historii opowiadanej przez Minette Walters. Fakt ten stawia kunszt pisarski Autorki na naprawdę wysokim poziomie. W ten sposób przyciąga czytelnika i z rozdziału na rozdział tworzy aurę niepewności.

The Dark Room to doskonała powieść nie tylko pod względem konstrukcji fabuły, ale także pod względem autentyczności. Dlaczego? Otóż po raz pierwszy spotkałam się z książką, w której zostały umieszczone ekscerpty z gazet dotyczące poszczególnych wydarzeń pojawiających się w powieści. I tak oto mamy wycinek z Wessex Post, Daily Telegraph czy The Times. Oczywiście każdy z tych artykułów opatrzony jest stosowną datą, aby czytelnik odniósł wrażenie, że w tym konkretnym dniu dana gazeta faktycznie relacjonowała powieściowe zdarzenia mające miejsce w 1994 roku. Pamiętajmy jednak, że cała historia jest fikcją literacką.

Powieść The Dark Room tak bardzo mnie zafascynowała, że postanowiłam sięgnąć też po inne książki Minette Walters. I tak oto na mojej półce znalazły się już takie pozycje, jak Fox Evil i The Echo. Oczywiście obydwie w oryginale, niemniej pocieszeniem dla polskich czytelników jest fakt, że Echo można przeczytać także w polskiej wersji językowej.